Over een popster die geen kant wilde kiezen, een Vorst die “nee” zei, en het smalle pad tussen nuance en je verstoppen.
Het kwam midden in de nacht langs, tussen de sportuitslagen en het weerbericht. Ed Sheeran, de man met de hippe liefdesliedjes, staat halverwege zijn Amerikaanse stadiontour ineens zonder voorprogramma en zonder band. Niet door ruzie over geld. Niet door een blessure. Door één uitroep op een podium van iemand anders, en daarna door de vraag aan welke kant hij eigenlijk stond.
Onder het artikel dat ik erover las stonden honderden reacties. Onder de verklaring van Sheeran zelf stonden er geen. Die had hij uitgezet.
Wat er gebeurde
Op 5 september stond rapper Macklemore in het voorprogramma van Sheeran, in een stadion in New Jersey. Hij riep “Free Palestine” en speelde Hind’s Hall, een protestlied genoemd naar een vijfjarig Palestijns meisje dat in Gaza om het leven kwam toen er op de auto van haar familie werd geschoten. Tegen zijn Joodse broers en zussen zei hij er nadrukkelijk bij dat zijn kritiek op Israël geen kritiek op hen was.
Kort daarna werd hij van de tour gehaald. Volgens Macklemore hadden meerdere stadions, aangespoord door Robert Kraft, eigenaar van American footballclub New England Patriots, laten weten dat ze hem niet meer op hun podium wilden. Kraft verwees zelf naar die uitspraken en naar wat hij een langere geschiedenis van antisemitische retoriek noemde.
Sheeran zei eerst niets, en dat werd hem kwalijk genomen. Toen hij wel sprak, legde hij uit dat het besluit bij de organisator lag en niet bij hem. Hij had naar eigen zeggen een week lang geprobeerd een brug te slaan. Hij heeft een persoonlijke mening over dit verwoestende conflict, maar wie naar zijn concert komt, verwacht geen politiek debat. Hij is niet medeplichtig, schreef hij, en er zijn meerdere wegen naar hetzelfde doel: vrede.
Het hielp niet. Binnen enkele uren stapten de Ierse zanger Aaron Rowe, de Deense band Lukas Graham, Finneas (de broer van Billie Eilish) en zijn eigen Ierse begeleidingsband Beoga uit de tour. Hun redenen lagen in elkaars verlengde: kunstenaars mogen niet monddood gemaakt worden, en geld mag niet bepalen wie er mag spreken. Volgens NU.nl struikelden veel mensen bovendien over zijn woordkeus, een conflict met leed aan beide kanten, en schakelde Sheeran daarna de reacties uit.
Of wat er in Gaza gebeurt genocide genoemd moet worden, is een vraag waar een VN-commissie en een groeiend aantal organisaties ja op zeggen en die Israël met klem van de hand wijst. Dat gaan wij in dit stuk niet beslechten. Dit stuk gaat over iets wat je ook zonder Instagram-account herkent.
Twee kampen, hetzelfde gereedschap
Kijk even naar de vorm van dit verhaal, los van de inhoud.
Macklemore moest weg omdat de ene kant zijn woorden onaanvaardbaar vond. Sheeran bleef alleen achter omdat de andere kant zijn terughoudendheid onaanvaardbaar vond. Twee tegenovergestelde overtuigingen, één en dezelfde methode: druk zetten, je terugtrekken, en wie niet voor ons is, is tegen ons. En in het midden staat iemand die het niet meer goed kan zeggen, wat hij ook zegt.
Wij kijken Sheeran niet in zijn hart. Misschien is hij oprecht overtuigd dat een concert een veilige haven moet zijn. Misschien is hij bang om fans in beide kampen te verliezen. Misschien allebei. Dat hoeven wij niet te weten. De vraag is wat dit patroon met ons doet.
Want het is geen popwereldprobleem. Israël hoort bij de onderwerpen die kerkelijk Nederland het diepst verdelen. In de ene gemeente wordt op zondag trouw gebeden voor Israël, in de andere voor Gaza, en wie in de ene kerk het gebed van de andere noemt, krijgt blikken. Wie probeert beide te noemen, krijgt ze van twee kanten. Het is hetzelfde mechanisme dat we eerder zagen rond corona, rond asiel, rond de vraag wie er op de kansel mag staan. Het onderwerp wisselt, het gereedschap blijft.
Twee zinnen die elkaar lijken tegen te spreken
Jezus zei twee dingen die op het eerste gezicht botsen.
In Matteüs 12 zegt Hij: wie niet met Mij is, is tegen Mij. Scherp, zonder middenweg.
In Marcus 9 komen de discipelen trots vertellen dat ze iemand hebben tegengehouden die in Jezus’ naam demonen uitdreef. De reden? Hij hoorde niet bij hen. Jezus zegt: laat hem gaan, want wie niet tegen ons is, is voor ons.
Het verschil zit in het onderwerp. De eerste zin gaat over Christus zelf. Daar is het zwart-wit: je volgt Hem of je volgt Hem niet. De tweede zin gaat over de groep van de discipelen. Daar is Jezus opvallend ruim.
Wij draaien het graag om. Streng over ons eigen kamp, en vrij soepel over Christus. We vragen eerder “hoor je bij ons?” dan “volg je Hem?”
Nee, zei de Vorst
Er staat een vreemd klein verhaal in Jozua 5. Vlak voor de slag om Jericho ziet Jozua een man staan met een getrokken zwaard. Jozua doet wat iedere legeraanvoerder zou doen en stelt de enige vraag die ertoe lijkt te doen: bent u voor ons, of voor onze vijanden?
Het antwoord is één woord: “Nee.”
Daarna zegt de man wie hij is: de Vorst van het leger van de HEER. Veel uitleggers zien hier God zelf. Jozua valt op zijn gezicht en krijgt de opdracht zijn sandalen uit te doen, want de grond is heilig.
God laat zich niet ronselen. Niet door Israël voor Jericho, en niet door welk kamp dan ook vandaag. De vraag is niet of God aan mijn kant staat, maar of ik aan de Zijne sta. Die gedachte wordt vaak aan Abraham Lincoln toegeschreven, maar hij staat hier al, drieduizend jaar eerder.
Let wel: dat “nee” was niet neutraal. De Vorst stond er met getrokken zwaard. Bijbelse nuance is niet de afwezigheid van overtuiging. Het is de weigering om God uit te leveren aan een partij.
Het midden is geen schuilplaats
Hier moeten we eerlijk zijn, want de Bijbel laat ons niet wegkomen met een comfortabele middenpositie.
Spreuken 31 zegt: open je mond voor wie niet voor zichzelf kan spreken, kom op voor het recht van armen en ellendigen. Ester krijgt te horen dat haar zwijgen niet zonder gevolgen blijft. En Jeremia heeft harde woorden voor profeten die een diepe wond oppervlakkig verbinden en roepen: “Vrede, vrede!” terwijl er geen vrede is.
Het is heel goed mogelijk om “er is leed aan beide kanten” te zeggen, je daar wijs bij te voelen, en ondertussen niets te zeggen. Nuance die nooit iets benoemt, is geen nuance. Het is mist.
Daarom verdient het ook respect dat de artiesten die opstapten iets inleverden. Beoga zei zelf dat ze nooit hadden verwacht in stadions te staan. Dat laat je niet zomaar lopen. Je kunt hun afweging anders maken, maar je kunt ze niet verwijten dat het ze niets kostte.
De vraag is dus niet of je spreekt of zwijgt. De vraag is waarom. Spreuken 29 noemt de vrees voor mensen een valstrik. Die strik ligt aan twee kanten van het pad: je kunt zwijgen uit angst voor de een, en roepen uit angst voor de ander.
Wat Jezus deed met strikvragen
In Matteüs 22 komen twee groepen samen die elkaar normaal niet konden luchten: Farizeeën en aanhangers van Herodes. Ze hebben één vraag: mag je belasting betalen aan de keizer? Zeg ja, en je bent een collaborateur. Zeg nee, en je bent een opruier. Hoe je ook antwoordt, je bent een kamp kwijt.
Jezus vraagt om een munt. Wiens beeld staat erop? Dat van de keizer. Geef dan de keizer wat van de keizer is, en God wat van God is.
Dat is geen ontwijking. Het is een antwoord dat beide kampen onder een grotere claim zet. Op de munt staat het beeld van de keizer. Op de mens staat het beeld van God (Genesis 1:27). Wat van God is, ben jij.
En daar ligt ook de bodem onder deze hele discussie. Elk kind in Gaza draagt Gods beeld. Elk kind in Israël draagt Gods beeld. Elke gijzelaar, elke rouwende moeder. Dat zeggen is geen relativering van recht en onrecht. Het is juist de reden dat recht en onrecht ertoe doen.
Of neem Johannes 8, de vrouw die bij overspel betrapt is. Weer een val: laat Jezus haar gaan, dan veracht Hij de wet; laat Hij haar stenigen, dan is Hij niet de Rabbi van de genade. Jezus bukt en schrijft in het zand. Die stilte is geen vlucht. Hij laat de spanning even hangen, en spreekt dan één zin die iedereen raakt: wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.
Soms is stilte laf. Soms is ze het begin van het enige goede antwoord.
De reacties uitzetten
Het uitzetten van de reacties is menselijk. David deed in Psalm 39 iets vergelijkbaars. Hij nam zich voor zijn mond te bewaren zolang de goddeloze in de buurt was. Maar het vuur in hem brandde door, en uiteindelijk sprak hij toch. Alleen niet tegen zijn tegenstanders. Tegen God. Zijn zwijgen werd een gebed.
God kan de reacties niet uitzetten. Kijk naar de mannen die Jezus uitkoos. In het rijtje van Matteüs 10 staan Simon de Zeloot en Matteüs de tollenaar. De een kwam uit een beweging die Rome met geweld wilde verdrijven. De ander had voor Rome belasting geïnd bij zijn eigen volk. Een verzetsman en een collaborateur, in één kring, aan één tafel. Ze werden daar niet lauw van. Ze moesten allebei hun diepste loyaliteit onder een grotere plaatsen.
Die tafel staat er nog steeds (daarover schreven we eerder in De Avondmaaltafel die blijft staan).
En vergeet niet dat er in dat land aan beide kanten van de muur mensen wonen die Jezus volgen. Joodse gelovigen in Israël. Palestijnse christenen in Bethlehem, de stad waar het allemaal begon, en in Gaza. Voordat wij hen tot munitie maken in onze eigen discussie, kunnen we ook gewoon met hen bidden. Bid om vrede voor Jeruzalem, zegt Psalm 122. Huil met wie huilt, zegt Paulus in Romeinen 12. Hij voegt er niet aan toe: maar alleen met wie aan jouw kant staat.
Vijf vragen voor wie tussen de vuren staat
- Kan ik het standpunt van de ander zo samenvatten dat hij zegt: ja, zo bedoel ik het? Wie antwoordt voordat hij luistert, noemt Spreuken 18 dwaas. En de eerste die zijn zaak bepleit, lijkt altijd gelijk te hebben, totdat de ander aan het woord komt.
- Heb ik gerouwd om kinderen aan beide kanten, of alleen aan één?
- Als ik zwijg: is dat wijsheid, of vrees voor mensen?
- Als ik spreek: breng ik recht en ontferming, of alleen volume? Wees snel om te horen, traag om te spreken, traag tot toorn (Jakobus 1:19).
- Heb ik er vandaag voor gebeden, of er alleen over gelezen?
Tot slot
Jezus noemde de vredestichters zalig (Matteüs 5:9). Niet de vredebewaarders, die de lieve vrede bewaren door overal omheen te lopen. En ook niet de mensen die het hardst roepen. Een vredestichter is iemand die het vuur in durft te stappen, die weet aan wiens kant hij staat, en die de moed heeft om te zeggen dat alle kampen voor de Vorst van het leger van de HEER hun sandalen uit moeten doen.
Misschien begint vrede niet bij het uitzetten van de reacties. Misschien begint ze bij het uittrekken van je schoenen.
Bronnen
- NU.nl, “Sheeran heeft geen voorprogramma en geen band meer” (september 2026)
- NOS, “Na exit Macklemore zit Ed Sheeran nu ook zonder band en supportacts” (september 2026)
- Associated Press via ABC7, “Supporting acts quit Ed Sheeran’s tour after Macklemore is dropped over pro-Palestinian comments” (16 september 2026)