Over een avondlucht, oude wonderen en de vraag waarom God niets meer op camera doet
Het is laat. Voordat ik ga slapen kijk ik nog even naar de lucht. Dat doe ik wel vaker: even niets moeten, de dag doornemen, rustig afronden. En proberen te bidden. Niet met veel woorden. Meer één vraag die ik omhoog stuur: Heer, wilt U mij iets vertellen?
Het waait stevig vanavond. De wolken schuiven in een vlot tempo voorbij. Behalve één. Eén wolk blijft hangen, precies in mijn gezichtsveld. Het is de wolk die bovenaan dit artikel staat. Tien minuten lang, terwijl alles eromheen doortrekt, hangt die ene wolk stil boven mijn hoofd.
Is dit een teken? Wat moet ik hierin zien? Waarom gebeurt dit precies nu, in de minuten dat ik God vraag om te spreken?
Ik merk dat ik twee dingen tegelijk wil. Ik wil dat het waar is. En ik wil mezelf niet voor de gek houden. In het ene deel van de kerk ligt het antwoord al klaar: dit is God, ontvang het maar. In het andere deel ook: het is een wolk, ga slapen. Ik geloof dat beide antwoorden te snel zijn. Dus laten we de vraag rustig bekijken, stap voor stap.
Stap 1: Ja, God geeft tekenen
De Bijbel staat vol met momenten waarop God iets zichtbaars gebruikt om te spreken. Een regenboog, een brandende struik, een ster boven Bethlehem. En opvallend vaak is het uitgerekend een wolk. Een wolkkolom gaat Israël voor door de woestijn. Een wolk vult de tempel, zo dicht dat de priesters hun werk niet meer kunnen doen. Een wolk hangt over de berg waar Jezus straalt van licht, en er klinkt een stem uit.
De wolk is in de Bijbel bijna een handtekening van God. Het mooie is: een wolk laat zien dát God er is, maar verbergt hoe Hij eruitziet. Je ziet iets, en toch zie je Hem niet.
Mijn vraag onder de avondlucht is dus geen rare vraag. God kán door een wolk spreken. Dat heeft Hij vaker gedaan.
Stap 2: Maar waarom is al het bewijs zo oud?
Hier begint het te knagen. Want die voorbeelden zijn allemaal minstens negentien eeuwen oud. Er komen geen nieuwe bijbelboeken bij. Er worden geen nieuwe profeten erkend die met dat gezag spreken. En dat in een tijd waarin vrijwel iedereen een camera op zak heeft. Denk er even over na: één onweerlegbaar wonder op film en de discussie is voorbij. Waarom doet God dat niet? Vanuit ons gezien is dat een onbegrijpelijke keuze.
Ik ga niet doen alsof dat niet schuurt. Het schuurt.
Maar er zit wel een lijn in. In de Bijbel zijn tekenen nooit losse spektakels. Ze clusteren rond de grote momenten waarop God zich bekendmaakt: de uittocht, de profeten, en vooral Jezus zelf. De Hebreeënbrief opent er zelfs mee: vroeger sprak God op allerlei manieren door de profeten, maar nu heeft Hij gesproken door zijn Zoon. Tekenen waren wegwijzers. En wegwijzers houden op waar de bestemming begint.
Dat de canon dicht is, betekent dus niet dat God zweeg. Het betekent dat het beslissende gezegd is. Wat de Geest vandaag nog zegt en doet, en ik geloof dat Hij dat doet, voegt niets tóé aan dat Woord. Het staat eronder, nooit ernaast.
Stap 3: Zou één filmpje echt genoeg zijn?
Toch blijft de vraag jeuken: waarom dan niet af en toe iets op camera? Eén filmpje is toch genoeg?
Ik betwijfel het. Om twee redenen.
De eerste is pijnlijk actueel. Wij leven in het eerste tijdperk waarin beelden mínder bewijzen dan ooit. Precies nu iedereen een camera heeft, kan iedereen ook alles faken. Een wonder op film zou vandaag binnen een uur zijn afgedaan als AI, montage of marketing. De techniek die het teken zou kunnen vastleggen, heeft de bewijskracht van het teken vernietigd.
De tweede reden is ouder, en ongemakkelijker. De mensen die de tekenen live zagen, waren namelijk óók niet overtuigd. Het volk dat de zee uiteen zag gaan, stond een paar maanden later rond een gouden kalf. Toen Jezus Lazarus uit het graf riep, met een menigte getuigen eromheen, was de reactie van de leiders geen bekering maar een moordplan. Op Lazarus. Jezus zei het zelf al: wie niet naar Mozes en de profeten wil luisteren, laat zich ook niet overtuigen als er iemand uit de dood opstaat (Lucas 16:31). Blijkbaar zit het probleem niet in de kwaliteit van de beelden, maar in de wil van de kijker.
En misschien raakt dat aan iets diepers. Bewijs op bestelling dwingt. Wie klemgezet wordt door onweerlegbaar bewijs, capituleert. Maar God lijkt niet uit te zijn op capitulatie. Hij is uit op vertrouwen, en vertrouwen laat zich niet afdwingen. Zelfs in Deuteronomium 13 staat al dat een teken dat uitkomt geen bewijs is; je moet altijd nog kijken waar het je naartoe trekt. Tekenen ondersteunen geloof. Ze vervangen het nooit.
Stap 4: Kan ik het zeker weten?
Terug naar mijn wolk. Kan ik meten of die van God kwam?
Nee.
Een meteoroloog kan hem waarschijnlijk prima verklaren: wind, luchtdruk, een wolk die aan de ene kant aangroeit terwijl hij aan de andere kant oplost. Haalt die uitleg God eruit? Nee. Een natuurlijk proces en Gods werk zijn geen tegenpolen; dat God alles draagt en de natuur toch haar eigen gang gaat, werk ik uit in Bepaalt God alles? Ook de bui boven jouw dak. Maar let op: dat gaat over de vraag of God die wolk bestuurt, en dat is een andere vraag dan of Hij er iets mee tegen mij zegt. God kan die wolk volledig in de hand hebben zonder dat het een boodschap aan mij is. En andersom geldt het net zo hard: dat iets bijzonder voelt, maakt het nog geen boodschap. Kippenvel is geen keurmerk.
Dat geldt ook voor de grotere dingen. Er zijn ook vandaag verhalen van genezingen die artsen niet kunnen verklaren, sommige serieus gedocumenteerd. Ik geloof niet dat de Geest gestopt is met werken. Maar zelfs die verhalen functioneren nooit als sluitend, publiek bewijs. Honderd procent zekerheid krijg je nooit.
Is dat erg? Ik denk het niet. Het betekent alleen dat mijn geloof ergens anders op moet rusten dan op wat ik meemaak. Wie zijn zekerheid bouwt op ervaringen, heeft namelijk steeds een nieuwe ervaring nodig. Steeds een nieuwe wolk.
Stap 5: Wat doe je er dan mee?
Weggooien dan maar, al die ervaringen? Ook niet. Paulus zet twee opdrachten in één adem naast elkaar. Kent u hem nog:
Blust de Geest niet uit. […] Toetst alles, en behoudt het goede.
1 Tessalonicenzen 5:19-21
Niet uitblussen: dus niet alles wegverklaren, niet cynisch worden. En toetsen: dus niet alles slikken. Beide tegelijk. Zo ziet dat er praktisch uit:
Vier vragen om een ervaring te toetsen
- Houdt het stand in gesprek? Leg het voor aan nuchtere, gelovige mensen in je gemeente. Wat van God komt, kan tegen toetsing.
- Klopt het met de Bijbel? God spreekt zichzelf niet tegen, hoe sterk iets ook voelt.
- Waar wijst het naartoe? Naar Jezus, of vooral naar de ervaring zelf?
- Wat is de vrucht? Vrede, liefde, verlangen naar God? Of onrust en jacht naar meer?
En de wolk?
Ik weet niet of mijn wolk een boodschap was. Dat kan ik niet bewijzen, dus ik ga het ook niet beweren.
Maar ik weet wél wat die wolk deed. Hij zette mij tien minuten stil. Tien minuten omhoog kijken in plaats van naar een scherm. Tien minuten waarin mijn laatste gedachten van de dag niet over mijn takenlijst gingen, maar over God. Psalm 19 zegt dat de hemel Gods eer vertelt, zonder woorden, zonder stem. De schepping bewijst niets. Ze wijst.
En dan dit nog. Petrus stond ooit op die berg. Hij zag Jezus stralen, hij zag de wolk, hij hoorde de stem uit de hemel. Betere beelden dan dit krijgt geen mens ooit. En juist hij schrijft jaren later dat er iets is dat nóg vaster staat dan wat hij daar zag: het Woord, als een lamp die schijnt in het donker tot de dag aanbreekt (2 Petrus 1:16-19).
Als zelfs Petrus voorbij zijn eigen ervaring naar het Woord wijst, dan mag ik mijn wolk losjes vasthouden. Het zekerste woord van die avond hing niet boven mijn hoofd. Het lag op mijn nachtkastje.
Heb jij weleens iets meegemaakt waarvan je dacht: was dit God? Je hoeft er niet meteen een etiket op te plakken, en je hoeft het ook niet weg te gooien. Neem het mee in gebed, leg het naast de Bijbel en bespreek het met iemand in je gemeente die je vertrouwt. Een ervaring hoeft geen bewijs te zijn om een geschenk te kunnen zijn.
Verder lezen over God en de lucht
Dit stuk vroeg of God door het weer spreekt. Twee verwante vragen komen elders op de site aan bod. Of God het weer bestuurt, tot de bui boven jouw dak aan toe, lees je in Bepaalt God alles? Ook de bui boven jouw dak. En wat je doet als je God ervan verdenkt dat Hij het weer tegen je gebruikt, staat in Pestkop God en de grillige weerwisseling.