Maandagmiddag ging het nieuws binnen een paar minuten het hele land door. Minister-president Rob Jetten en zijn verloofde Nicolás Keenan verwachten in het voorjaar van 2027 een kind. Een foto van twee mannen met een echo in hun handen. Een draagmoeder en een eiceldonor, twee vrouwen uit hun eigen kring die wilden helpen.
Je hoeft geen profeet te zijn om te weten welke reacties er daarna in christelijke appgroepen rondgingen. Aan de ene kant gejuich: kijk eens hoe ver we gekomen zijn. Aan de andere kant gezucht, gegrinnik, en hier en daar een opmerking die je in de kerk niet hardop zou durven zeggen.
Die twee reacties hebben meer gemeen dan je denkt. Ze zijn allebei te snel.
Dit stuk is geen oordeel over twee mensen die wij niet kennen. Zij vroegen nadrukkelijk om rust, vooral voor de vrouwen die hen helpen, en die rust gunnen we hun van harte. Maar het nieuws raakt aan vragen die in veel gemeentes leven, en die vragen verdienen een eerlijk antwoord. Niet als verslag over hen, wel als spiegel voor ons.
Eerst dit: er komt een kind
Voordat we het over standpunten hebben, moeten we het hebben over een mens. Er groeit een kind. Het heeft een hartslag, het draait zich om, het hoort over een paar maanden stemmen.
De Bijbel is daar niet ingewikkeld over. Kinderen zijn een erfdeel van de Heer (Psalm 127:3). God weeft een mens in de schoot van zijn moeder, en ziet hem al voordat hij één dag geleefd heeft (Psalm 139:13-16). Dat geldt voor elk kind, ook voor een kind dat groeit in de buik van een vrouw die het straks uit handen zal geven.
Een kind is geen standpunt. Het is geen statement en geen project, zoals we eerder schreven in Een kind is geen project. Wie gelooft dat elk mens naar Gods beeld geschapen is (Genesis 1:27), kan geen kind ontvangen met een zuur gezicht. Hoe je ook denkt over de weg waarlangs dit kind komt: het eerste woord dat een christen past, is welkom.
Het verlangen is oud
Een kinderwens is geen modern verschijnsel. Rachel zei tegen Jakob dat ze liever dood was dan kinderloos (Genesis 30:1). Hanna huilde in de tempel zo intens dat de priester dacht dat ze dronken was (1 Samuel 1). Wie een stel kent dat jarenlang wacht, weet hoe diep dat verlangen snijdt. Het is geen luxe. Het is een verlangen dat God zelf in mensen heeft gelegd, al op de eerste bladzijden: wees vruchtbaar (Genesis 1:28).
Opvallend genoeg vertelt de Bijbel ook een verhaal over iets wat lijkt op draagmoederschap. Sara krijgt geen kinderen, en geeft haar slavin Hagar aan Abraham, zodat zij via Hagar toch een kind zal krijgen (Genesis 16). Het verhaal wordt verteld zonder applaus. Er komt jaloezie, er komt verwijdering, en een zwangere vrouw vlucht de woestijn in.
We moeten voorzichtig zijn met die vergelijking. Hagar had geen keus; zij was slavin. De vrouwen in het nieuws van deze week helpen vrijwillig, uit vriendschap, en zonder dat er geld mee gemoeid is. Dat is wezenlijk anders.
Toch leert het verhaal twee dingen die blijven staan. Ten eerste: als een kind via een andere weg komt dan de gewone, zijn er meer mensen bij betrokken dan alleen de mensen met de wens. Hun verhaal telt ook. Ten tweede, en dat is het mooiste van Genesis 16: God ziet ze allemaal. In de woestijn noemt Hagar Hem de God die mij ziet (Genesis 16:13). Later belooft God dat ook haar zoon een toekomst krijgt (Genesis 21:17-18). Geen mens in dit verhaal valt buiten Gods blik. Ook het kind niet.
De vragen die je wel mag stellen
Welkom zeggen betekent niet dat je geen vragen meer mag hebben. Onderzoek alles, behoud het goede (1 Tessalonicenzen 5:21). Er liggen er drie op tafel.
Getrouwd of niet
De Bijbel plaatst seksualiteit en gezin binnen een verbond: een man verlaat zijn vader en moeder en hecht zich aan zijn vrouw (Genesis 2:24), en het huwelijk moet bij allen in ere worden gehouden (Hebreeën 13:4). Wij geloven dat een kind het best gedijt binnen de trouw van zo’n verbond. Niet als regel om mensen mee te meten, maar als ruimte waarin liefde veilig kan blijven.
Maar eerlijk is eerlijk. In onze eigen kerkbanken zitten genoeg stellen die ongetrouwd samenwonen of kinderen kregen voor de bruiloft. Daar maken we zelden een punt van. Als ongetrouwd ouderschap ons alleen dwarszit wanneer het om twee mannen gaat, moeten we ons afvragen of het ons wel echt om het huwelijk gaat. Jezus had een woord voor de splinter in het oog van een ander en de balk in het eigen oog (Matteüs 7:3-5).
Twee mannen
Hier zijn we helder. Wij lezen de Bijbel op dit punt op de klassieke manier: het huwelijk en de seksuele eenheid zijn door God bedoeld voor een man en een vrouw. Jezus zelf grijpt daarvoor terug op het begin van de schepping (Matteüs 19:4-6), en Paulus schrijft er op meerdere plaatsen over (Romeinen 1, 1 Korintiërs 6:9-11).
We weten dat oprechte christenen deze teksten anders lezen. We weten ook dat er homoseksuele gelovigen zijn voor wie dit onderwerp geen debat is, maar dagelijkse worsteling. Dat is geen reden om te zwijgen. Het is wel een reden om zorgvuldig te spreken.
En lees 1 Korintiërs 6 dan wel tot het einde. In dezelfde opsomming staan hebzuchtigen, kwaadsprekers en dronkaards. Daarna schrijft Paulus: zo waren sommigen van u, maar u bent gewassen (vers 11). Niemand staat in dat hoofdstuk op een verhoging. De enige grond onder ieders voeten is genade.
Dan het kind. Wij geloven dat de schepping een kind een vader en een moeder geeft, en dat een kind iets mist als een van beiden ontbreekt. Dat zeggen we niet om andere gezinnen klein te maken. Talloze kinderen groeien liefdevol op bij een alleenstaande ouder, bij een weduwe, bij grootouders. God noemt zichzelf een Vader voor wezen (Psalm 68:6), en Hij vult gaten die mensen niet kunnen vullen. Maar het ideaal blijft het ideaal, ook als het leven anders loopt.
Draagmoeder en donor
De derde vraag is misschien de lastigste, en ze gaat niet alleen over homostellen. Ook getrouwde christelijke echtparen maken gebruik van eiceldonatie of andere vormen van hulp bij de voortplanting. Wie hierover een vraag stelt, stelt die dus ook aan zichzelf.
Wat betekent het voor een kind om een genetische moeder te hebben, een vrouw die het negen maanden droeg, en twee vaders die het opvoeden? Hoe leert het later zijn eigen verhaal kennen? En wat vraagt het van een vrouw om een kind te dragen en het daarna los te laten?
Het helpt dat hier geen geld in het spel is. Christenen horen zich duidelijk uit te spreken tegen een markt in baarmoeders, waarin arme vrouwen elders in de wereld hun lichaam verhuren. Maar ook zonder geld blijft er een vraag over die onze hele cultuur raakt: moeten we elke wens die technisch vervulbaar is, ook vervullen? Een kinderwens is goed. Maar een kind is een geschenk, geen recht. Dat gesprek moeten we met elkaar voeren, en we moeten het eerlijk voeren, niet alleen wanneer het over anderen gaat.
Overtuiging en zegen
Kun je een overtuiging hebben en toch zegenen? Ja. Sterker: het moet.
Paulus vraagt ons te bidden voor allen die gezag hebben (1 Timoteüs 2:1-2). Dat is geen abstracte oproep. Het betekent deze week heel concreet: bidden voor de minister-president. Bidden voor een kind dat gezond mag groeien. Bidden voor de vrouw die het draagt, voor haar lichaam en haar gezin. Bidden voor twee mannen die straks, net als elke ouder, ’s nachts naast een huilend bedje staan.
Je kunt bidden voor iemand van wie je de keuzes niet deelt. Jezus deed eigenlijk niets anders.
Het gaat pas mis als een overtuiging omslaat in minachting. Als het gesprek niet meer gaat over wat God bedoelt, maar over wie we belachelijk kunnen maken. En precies dat lijkt op dit moment te gebeuren, vooral onder jongeren. Recent onderzoek laat zien dat de acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse scholieren in vier jaar tijd fors is gedaald.
Veel christenen weten meteen wie daar de schuld van heeft. In deel 2 van volgende week kijken we of dat klopt. Het zou kunnen dat de steen die we willen gooien, gewoon in onze eigen hand ligt.
(foto: jettenrob/Instagram)