Acht maanden geleden, op 1 maart, zetten we ons eerste artikel online. We hadden een aantal enthousiaste schrijvers, een website die nog net niet af was en een gebed. Vandaag staan er bijna honderd stukken.
De vorige update is van juli. Eerlijk is eerlijk: in september lag er al een nieuwe klaar, maar die hebben we laten liggen. Hij zei te weinig. Liever even stil dan iets plaatsen omdat het zo hoort. Deze keer hebben we wel wat te vertellen. Over jullie vooral. Over iets nieuws voor op de bank. Over een stem die geld kost. En over een boek.
Bijna honderd, en drieduizend van jullie
In juli schreven we dat het ons niet om de aantallen gaat. Dat meenden we, en dat blijft zo. Maar soms vertelt een getal iets over mensen, en dan mag je het best even noemen.
Elke week lezen ongeveer drieduizend mensen met ons mee. Niet één keer, na een link die toevallig voorbijkwam, maar week na week. Drieduizend mensen die tijd vrijmaken voor een tekst van tien minuten over God, in een wereld die alles in vijftien seconden wil hebben. Dat vinden wij prachtig. Dank jullie wel dat jullie er zijn.
Diepte blijkt geen drempel
Je zou verwachten dat diepgang mensen afschrikt. Lange stukken, veel bronnen, een onderwerp dat van meerdere kanten wordt bekeken. Het omgekeerde blijkt waar. De stukken waar we het langst voor in de boeken zaten, worden het meest gewaardeerd.
Neem Onder dezelfde hemel, de serie over de geloven van het Oosten waar we nu middenin zitten. Bijna iedereen weet ongeveer wat boeddhisme is. Je kent het Boeddhabeeld tussen de tuinkabouters, de yogales in het buurthuis, de wierook in de winkelstraat. Maar wat het boeddhisme werkelijk zegt over lijden en verlangen, wat een hindoe zoekt als hij voor zonsopgang de heilige rivier in stapt, en waar dat naast het evangelie staat en waar het er haaks op staat: dat blijkt voor veel christenen nieuw terrein.
Precies dat horen we terug. Mensen schrijven dat ze er wel van wisten, maar nu pas de kenmerken kennen en weten hoe ze er als christen naar kunnen kijken. Niet als vijandbeeld, maar zoals Paulus op de Areopagus deed: eerst goed kijken, dan pas spreken.
Wat ons misschien nog het meest raakt, is wie er schrijven. Mensen die zeggen dat het christelijk geloof hen nooit kon boeien, en die nu toch blijven lezen. Mensen die eerlijk toegeven dat lezen hun nooit makkelijk afging, en die zich hier toch vastbijten in een stuk van tien minuten. Wat ze noemen is telkens hetzelfde: het is herkenbaar, en het gaat over nu. Een Bijbeltekst die niet alleen over de wereld van toen gaat, maar ook over het nieuws van vanochtend en over de vraag die je zelf al jaren meedraagt. Niet voor niets kreeg de actualiteit deze zomer een eigen rubriek, Tegen het licht.
En dan zijn er de voorgangers en kerkelijk werkers die ons laten weten dat een stuk hen inspireerde in hun dagelijkse werk, of voeding gaf voor een preek. Dat is meer dan we ooit hadden durven hopen. En het is precies de goede plek. Een blog is geen kerk, dat zeggen we niet voor niets steeds opnieuw. Maar als wat hier staat zijn weg vindt naar een gemeente, op zondag of door de week, dan doet het waarvoor het bedoeld is.
Met ons, en met elkaar
Jullie mailen. Veel. Om te bemoedigen, om te corrigeren, om een vraag te stellen waar we zelf nog geen antwoord op hadden. En jullie praten met elkaar over wat hier staat. Een stuk wordt doorgestuurd, besproken, soms bestreden. Dat is precies wat we hoopten: geen publiek dat consumeert, maar mensen die meedenken.
Er is ook iets gebeurd wat we niet hadden voorzien. Wij schrijven onder pseudoniemen, om redenen die we op onze Over-pagina uitleggen. Toch zijn een aantal van jullie inmiddels achter de identiteit van enkelen van ons gekomen. Dat heeft tot gesprekken geleid die we niet hadden willen missen. Van mens tot mens, zonder scherm ertussen.
Niet al die gesprekken waren positief, en dat hoeft ook niet. Iemand die je recht aankijkt en zegt dat hij het niet met je eens is, is meer waard dan honderd instemmende duimpjes. Wie weet wie er achter een stuk zit: dank voor de zorg waarmee je daarmee omgaat.
Nieuw: het Kijkkompas
Er staat sinds kort iets nieuws op de site, waar we tot nu toe nog niets over hebben gezegd: het Kijkkompas.
Wat zet je aan op een vrijdagavond, en wat laat je liever liggen? Die vraag speelt in heel wat huiskamers, zeker als er kinderen meekijken. Het Kijkkompas houdt series, films en tv-programma’s tegen het licht van het Woord. Van Bluey tot Squid Game, van Heel Holland Bakt tot de Oudejaarsconference.
Elke titel krijgt een oordeel: aanrader, geschikt, met onderscheid of afgeraden. We geven een score van geen tot sterk voor zes dingen: geweld, angst en spanning, seksualiteit, taal en vloeken, drank en drugs, en occult en spiritueel. We zeggen voor wie het volgens ons geschikt is: het hele gezin, tieners of volwassenen. En we leggen uit hoe we tot dat oordeel komen. Wat er goed aan is, waar het schuurt, welk Bijbels licht erop valt, en een paar vragen om samen over door te praten.
Inmiddels staan er ruim honderd beoordelingen in. Een deel daarvan gaat over een hele groep programma’s tegelijk, zoals quizzen, kookprogramma’s of verkeersprogramma’s. Je kunt zoeken op titel en filteren op oordeel, soort, zender en wie er meekijkt. Mis je een titel? Laat het ons weten.
Twee dingen zeggen we er meteen bij. Het Kijkkompas vervangt de Kijkwijzer niet, de leeftijdsaanduiding die je bij films en tv-programma’s ziet. Die waarschuwt voor wat schadelijk kan zijn voor kinderen. Wij kijken daarnaast naar wat iets met je hart en je geloof doet. En het is een kompas, geen wet. Elk oordeel is ons advies en onze eigen mening, nadat we zelf hebben gekeken en gewogen. Neem het niet zomaar van ons aan. Onderzoek alles, behoud het goede, schrijft Paulus aan de gemeente in Tessalonica. En in Romeinen 14 lees je dat christenen over zulke dingen verschillend kunnen denken zonder elkaar te veroordelen. Daarom staat onder elke beoordeling hetzelfde: weeg het zelf.
Gevonden worden waar mensen zoeken
Achter het Kijkkompas zit nog een gedachte, en die is wat technischer. Elke titel heeft een eigen pagina, met een eigen webadres en de naam van het programma als titel. Dat is bewust zo gedaan, en het heeft te maken met hoe zoekmachines als Google werken.
Google leest voortdurend pagina’s op internet en probeert te begrijpen waar elke pagina over gaat. Typt iemand “is Wednesday geschikt voor kinderen” of “Boer zoekt Vrouw christelijk”, dan zoekt Google de pagina’s die het best bij die vraag passen. Een pagina die helder over één programma gaat, met die naam in de titel en in het adres, maakt dan een goede kans om getoond te worden. Je site zo inrichten dat zoekmachines hem goed kunnen lezen en laten zien, heet zoekmachineoptimalisatie. In het Engels search engine optimization, kortweg SEO.
Waarom dat ons iets kan schelen? Omdat er elke dag mensen zoeken naar een serie of programma, die nog nooit van Woord & Geest hebben gehoord. Een ouder die twijfelt of een kind van twaalf mee mag kijken. Een tiener die wil weten waar iedereen het over heeft. Iemand die helemaal niets met geloof heeft. Komen zij via zo’n zoekopdracht bij ons uit, dan lezen ze niet alleen ons oordeel, maar ook het Bijbelse licht dat erbij staat. En misschien klikken ze daarna door naar een artikel. Een deur naar binnen, via de bank in de woonkamer.
Een garantie is het niet. Of en wanneer Google een pagina hoog laat zien, bepaalt Google zelf, en dat kost tijd. Maar de deur staat open.
Een stem, en wat die kost
In juli vertelden we dat we onderzochten of onze blogs ook te beluisteren konden worden. Dat kan nu. Bij een deel van de stukken staat inmiddels een gesproken versie, voor wie liever luistert dan leest: in de auto, aan het aanrecht, of omdat lezen nu eenmaal moeite kost. Het geloof is uit het gehoor, schrijft Paulus in Romeinen 10. Er gebeurt iets als een tekst hardop klinkt, dat op papier niet altijd lukt.
We willen eerlijk zijn over hoe dat werkt. De stukken worden ingesproken met ElevenLabs, een programma dat geschreven tekst omzet in een stem. Een middel is een middel, schreven we eerder, en dat vinden we nog steeds. Maar dit middel rekent af per letter. Elk teken kost een zogeheten credit, en ons abonnement geeft ons 122.000 credits per maand.
Dat klinkt als veel, tot je gaat rekenen. Een gemiddeld artikel van ons telt al snel 12.000 tot 15.000 tekens. Na een stuk of acht, negen artikelen is het budget van een maand op. Dat is nauwelijks genoeg voor de nieuwe stukken van een maand, en dan hebben we het nog niet over ons archief van bijna honderd artikelen. Daarom kiezen we voorlopig per stuk wat er een stem krijgt.
Daarmee komen we bij iets waar we niet graag over beginnen, maar waar we wel open over willen zijn. Woord & Geest is en blijft gratis te lezen. Geen abonnement, geen betaalmuur halverwege een artikel. Maar gratis is niet hetzelfde als kosteloos. Naast domein, hosting en techniek is die stem er nu bij gekomen als vaste kostenpost, elke maand opnieuw.
Wie wil helpen dat te dragen, kan dat via onze Geven-pagina. Daar staat ook waar een gift heen gaat: eerst naar de lopende kosten van de site, en wat overblijft naar plaatselijk gemeentewerk. Geen salaris, geen verdienmodel. Eens per jaar leggen we in een update verantwoording af over wat er binnenkwam en waar het heen ging.
En we zeggen er meteen bij wat op die pagina ook staat: geef eerst aan je eigen gemeente, aan de mensen die je bij naam kennen. Wat je hier geeft is een houtje onder de ketel, niet meer en niet minder. Wie niets geeft, is hier precies even welkom. Een stuk doorsturen naar iemand die het nodig heeft, is ook geven.
Een Bijbel die je uitleest
Op 31 oktober was het Hervormingsdag. Ruim vijfhonderd jaar geleden zette Luther het Nieuwe Testament in het Duits van zijn tijd. Hij wilde, schreef hij later, luisteren naar hoe de moeder thuis, de kinderen op straat en de gewone man op de markt praten, en de Bijbel in die taal zetten. Wij zijn geen Luther, en wat we nu gaan vertellen is geen vertaling. Maar zijn vraag is nooit weggegaan: hoe krijg je de Bijbel bij mensen die hem niet openslaan?
We hebben lang gezocht naar een Bijbel die toegankelijker is dan wat er al ligt. Er zijn pocketbijbels, leesroosters om de Bijbel in een jaar door te komen, samenvattingen en navertellingen. Allemaal met hun waarde. Maar telkens miste er iets. Het ene was dezelfde tekst in een kleiner jasje. Het andere was niet vol te houden; wie in januari begon, strandde vaak ergens in Leviticus. En wat wel bondig was, liet vaak juist de moeilijke verhalen weg.
Daarom zijn we zelf begonnen. Hij heet, heel eenvoudig, De Bondige Bijbel. Alle verhalen van Genesis tot Openbaring, in 66 korte hoofdstukken, een knipoog naar de 66 boeken. Een hoofdstuk lees je in een paar minuten, het hele boek in een paar avonden. We laten weg wat de grote lijn in de weg zit, zoals geslachtsregisters, bouwmaten en offerregels. Maar we laten staan wat schuurt. Jefta’s dochter staat erin. Job krijgt geen makkelijk antwoord. En waar we iets oversloegen, zeggen we dat er eerlijk bij, en waarom het in de Bijbel wel staat.
Het doel is niet om de Bijbel te vervangen. Het doel is dat je hem daarna openslaat. Bij elk hoofdstuk staat waar je het echte verhaal vindt, en het boek is geslaagd op het moment dat je het dichtdoet en het origineel pakt. Op Begin hier beloven we dat we geen teksten naar je hoofd slingeren, maar ze openen. Dit is diezelfde belofte, maar dan over de hele Bijbel.
Zodra het klaar is, brengt een uitgeverij het uit als e-book, via onder meer Kobo en Bol.com, en als luisterboek, via onder meer Nextory en Audible. Blijkt er daarna vraag naar, dan kijken we of we het ook als serie gedrukte boeken kunnen laten maken. Of dat allemaal haalbaar is, zien we in een later stadium. Beloven doen we het nu nog niet.
Tot slot
Acht maanden, bijna honderd stukken, een kompas voor op de bank, een stem erbij en een boek in de maak. Het klinkt als groei, en dat is het ook. Maar de bedoeling is dezelfde gebleven als op de eerste dag: teksten openleggen, en je daarna terugsturen. Naar de Bijbel zelf, en naar de mensen met wie je gelooft.
Dank voor jullie trouw. Blijf mailen, ook als je het niet met ons eens bent. Blijf delen. En ken je iemand die nog nooit bij ons is geweest, iemand die geen kerktaal spreekt of allang heeft besloten dat de Bijbel niets voor hem is: stuur hem gerust naar Begin hier.
De opening van Uw woorden geeft licht, zij geeft de eenvoudigen verstand.
Psalm 119:130
De eindredacteur